Polish (Poland)English (United Kingdom)Ukrainian (UA)

Studia nad innowacyjnością - Na tle Europy

Diagnoza innowacyjności woj. podkarpackiego na tle regionów Polski i Unii Europejskiej

Celem realizowanych badań jest ocena poziomu i zmian innowacyjności województwa podkarpackiego w latach 2005-12 i porównanie zaobserwowanych tendencji do tych w kraju. Pozwoliło to na ustalenie miejsca województwa podkarpackiego pod względem innowacyjności w porównaniu do pozostałych województw oraz konwergencji lub dywergencji tego poziomu w stosunku do kraju.

Dla analizy innowacyjności zgodnie z Regional Innovation Scoreboard (RIS) przyjęto trzy obszary innowacyjności:

  • siły sprawcze innowacji, reprezentujące niezależne od przedsiębiorstw czynniki kreujące innowacyjność,
  • aktywność innowacyjna przedsiębiorstw, na które składają się nakłady przedsiębiorstw na działalność innowacyjną,
  • wyniki działalności innowacyjnej, a więc rezultaty nakładów na innowacje oraz czynników na nie wpływających, które są niezależne od przedsiębiorstw.

W ramach poszczególnych obszarów wyodrębniono wskaźniki innowacyjności. Poszczególne wskaźniki są prezentowane w układzie rocznym i porównywane, kiedy jest to tylko możliwe i zasadne, do średniej dla Polski, województw wschodniej Polski, innych województw (dane GUS) oraz średniej dla Unii Europejskiej i regionów Unii Europejskiej na poziomie NUTS-2 (dane Eurostat).

Tak ustalone wskaźniki umożliwiają monitorowanie stanu innowacyjności w województwie na tle pozostałych regionów oraz dynamiki jej zmian. Pozwala to na ocenę skuteczności działań innowacyjnych w regionie.

 

Najważniejsze ustalenia

  • Pod względem sił sprawczych innowacji woj. podkarpackie zajęło w 2012 r. 13 miejsce w kraju. W porównaniu do poprzedniego roku pozycja ta nie uległa zmianie. Po dwuletnim wzroście, w roku 2012 odnotowano spadek tego wskaźnika.
  • Pod względem dynamiki zmian sił sprawczych innowacyjności w latach 2011-2012 7 województw odnotowało poprawę. Województwo podkarpackie znalazło się w grupie regionów o dodatnim tempie wzrostu wskaźnika sił sprawczych innowacji.
  • Pod względem 4 spośród 17 obszarów innowacyjności woj. podkarpackie uplasowało się powyżej średniej dla kraju w 2011 r. (por. załącznik). Pierwsze dwa obszary dotyczą odsetka studentów studiów inżynieryjno-technicznych oraz zbliżonych, do których zaliczono studia matematyczno-informatyczne, a także te bezpośrednio związane z przemysłem i budownictwem. Trzeci obszar to odsetek gimnazjów wyposażonych w komputery przeznaczone do użytku uczniów z dostępem do Internetu, który w 2012 r. nieznacznie wzrósł. Czwartym obszarem był natomiast odsetek uczniów obowiązkowo i dodatkowo uczących się języków obcych.
  • W latach 2009-2012 wszystkie spośród wymienionych wskaźników poprawiały się w województwie. Zmiany te prowadzą do poprawy kapitału ludzkiego województwa, ze szczególnym ukierunkowaniem na potrzeby przedsiębiorstw w zakresie absolwentów studiów inżynieryjno-technicznych.
  • Niestety w przypadku większości czynników niezależnych od przedsiębiorstw, a wpływających na ich zdolności do wprowadzania innowacji województwo podkarpackie wypadło poniżej średniej krajowej. Podobnie do poprzednich lat najgorzej województwo wypada pod względem liczby uczestników studiów doktoranckich w przeliczeniu na 10 tys. ludności. Bardzo niskimi wskaźnikami województwo charakteryzowało się również w przypadku relatywnej liczby słuchaczy studiów podyplomowych i nauczycieli akademickich, a także odsetka osób kształcących się ustawicznie i relatywnej liczby studentów.
  • Kolejny rok z rzędu wskazuje się więc na przede wszystkim bardzo słabo zakorzenioną wśród mieszkańców województwa ideę uczenia się przez całe życie. Wpływa to negatywnie zarówno na jakość zasobów pracy w województwie, jak i jest czynnikiem oddziałującym na wzrost bezrobocia strukturalnego, co przyczynia się do utrzymywania się stopy bezrobocia w regionie na wysokim poziomie.
  • Znacznie lepiej przedstawia się sytuacja Podkarpacia pod względem aktywności innowacyjnej podkarpackich przedsiębiorstw. Pomimo słabych warunków rozwoju innowacyjności w 2012 r. województwo znalazło się na 2 miejscu w kraju, będąc na najwyższej pozycji wśród regionów wschodniej Polski.
  • Woj. podkarpackie dobrze wypada na tle kraju zarówno pod względem nakładów na działalność B+R, jak i innowacyjności. Te pierwsze wyraźnie wzrosły w 2012 r. (wzrost dotyczy nakładów wewnętrznych i zewnętrznych).
  • Najlepiej ocenionym komponentem wskaźnika aktywności innowacyjnej przedsiębiorstw były nakłady na działalność badawczo-rozwojową w przeliczeniu do PKB.
  • Jeśli chodzi o  innowacyjność podkarpackich przedsiębiorstw przemysłowych w 2012 r. to są bardziej innowacyjne głównie pod względem odsetka innowacyjnych firm, jak i wielkości środków przeznaczanych na innowacje.
  • Pod względem wyników działalności innowacyjnej woj. podkarpackie zajęło w 2012 r. wysokie 5 miejsce. Było zarazem na najwyższym miejscu w regionie wschodniej Polski, który wśród polskich regionów (NUTS-1) uplasował się na przedostatniej pozycji za regionem północno-zachodnim.
  • Podkarpacie pozytywnie wypada na tle kraju pod względem udziału przychodów ze sprzedaży produktów innowacyjnych w przychodach ogółem, a w szczególności tych innowacyjnych tylko dla przedsiębiorstwa.
  • Tradycyjnie podkarpackie przedsiębiorstwa przemysłowe są również dobrze wyposażone w środki automatyzacji procesów produkcyjnych przypadających, jak i chętnie współpracują w zakresie działalności innowacyjnej.
  • Wyraźnie poniżej przeciętnej dla kraju województwo wypada w przypadku relatywnej liczby aplikacji patentowych złożonych do Europejskiego Urzędu Patentowego. Pod względem tego wskaźnika kraj jest jednak wyraźnie zróżnicowany, począwszy od wskaźnika na poziomie 21% krajowego w podlaskim, przez 49% w podkarpackim, po 388% w łódzkim.

Tabele:

Szybki kontakt

  • Adres:
    Instytut Gospodarki
    ul. mjr H. Sucharskiego 2, pokój 248,
    35-225 Rzeszów
  • Tel. +48 17 866 12 02
  • Fax: +48 17 866 12 22